زندگانی آیت اللّه العظمى مرعشى نجفى

آیت اللّه العظمى مرعشى نجفى

(متولد 1315 ـ متوفى 1411 هـ ق )

مـرجـع عـالیقدر و فقیه اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام ), آیت اللّه العظمى سید شهاب الدین مرعشى نجفى , یکى از بزرگان فقه و فقاهت و یکى ازمجتهدین نام آور عصر حاضر به شمار مى آید.

ولادت ایشان در روز بیستم صفر 1315 ه ق در نجف اشرف در یک خانواده علم و فضیلت رخ داد و در مـحـیـط تربیتى آن خانواده رشد و نما یافت و بالندگى گرفت و به عنوان یکى از مشعلداران فـقـاهـت و زعـامـت اسـلامى درآمد آن بزرگوار یکى ازاستوانه هاى فقهى جهان اسلام و یکى از دانـشـمندان عاشق کتاب و مطالعه بود و دراکثر علوم و معارف اسلامى متبحر و صاحب نظر بود تـدریس بیش از هشتاد سال درحوزه علمیه نجف , تهران و قم , و تربیت هزاران شاگرد خداجوى که خود هر یک اززمره بزرگان اسلام بوده و مى باشند, او را به عنوان یک شاخص فقاهت , در آفاق واکناف جهان , مشار الیه بالبنان نموده بود.

خدمات ارزشمند:

بنیاد چندین مدرسه علمى و دینى و تاسیس چندین مسجد و حسینیه وکتابخانه و مراکز فرهنگى و رفـاهى و درمانى در قم و دیگر شهرستانها, در داخل وخارج کشور, احیا و اشاعه آثار دانشمندان مـتـقدم اسلامى و همچنین تالیف , تصنیف و مقدمه نگارى به بیش از یکصد اثر در معارف مختلف اسلامى , به ویژه فقه , اصول ,کلام , تفسیر, رجال , درایه , انساب , ادبیات و تاریخ خود گواهى صادق از تلاشهاى ربانى این فقیه وارسته مى باشد.

دریافت بیش از دویست اجازه روایتى از علماى بزرگ شیعه و اهل سنت وزیدیه , خود گواه صادق بـر جامعیت آن بزرگ مرد الهى در رشته هاى مختلف علوم اسلامى است که در یکى دو سده اخیر, چـنـیـن عـلاقـه و جـامـعـیت در کسى سراغ نیست علاقه خارج از وصف آن مرحوم به مطالعه و جمع آورى آثار گذشتگان به مقصدحفظ و نگهدارى از ضایع شدن و حراست از تاراج و یغماگرى , یـکـى از اختصاصات آن بزرگ مرجع اسلامى بود او از روزگارانى که در نجف اشرف به تحصیل و تـدریس و تدرس اشتغال داشته است , پیوسته در گردآورى کتابهاى نفیس و خطى از هرفرصتى استفاده مى نمود هر چند در مقابل انجام صوم و صلاة استیجارى و انجام کارهاى شاق و پرزحمت , مانند کار در کارگاه برنج کوبى در شبها و اکتفا به یک وعده غذا در 24 ساعت به دست آمده باشد او بـرخـى از کـتابها را به این طریق به دست آورده و در اواخر عمر, وقف امت اسلامى خداجوى و حـوزه علمیه قم نمود که هم اکنون مورد استفاده میلیونها انسان شیفته علم و معرفت , در ایران و اکناف جهان مى باشد.

تاسیس کتابخانه :

در نـتـیجه آن تلاشهاى مستمر, اکنون شاهد حضور کتابخانه بس نفیس وعظیمى در قلب حوزه علمیه قم هستیم که مى توان گفت نبض علمى و فکرى حوزه علمیه قم و الهام بخش مطالعات و تغذیه هاى فکرى و علمى علما و دانشمندان جهان اسلام مى باشد محصول تلاشهاى خداپسندانه او و فرزند ارجمندش , حجة الاسلام والمسلمین , آقاى حاج سید محمود مرعشى , اکنون حوزه علمیه اهل بیت (ع ) شاهد کتابخانه عظیمى است که بخشها و واحدهاى آن دربرگیرنده دهها هزارمجلد کتاب چاپى , عکسى و میکروفیلم , و داراى 25 هزار نسخه خطى نفیس و منحصر به فردى است که در تـمـام جـهـان اسلام بى نظیر است و کتابهاى آن داراى پنجاه هزارعنوان مى باشد که اغلب به خطوط دانشمندان بزرگ و مشهور اسلامى به رشته تحریردرآمده است که خود آن خطوط, امروز از ذخایر و میراثهاى ارزشمند جهان علم واندیشه و هنر مى باشد.

مصاحبه با فرزند عالیقدر آن مرحوم :

روزنامه اطلاعات در سالگرد رحلت آن فقیه راحل جهان شیعه , مصاحبه مفصلى با حجة الاسلام و الـمسلمین , آقاى دکتر سید محمود مرعشى نجفى انجام داده اند که حاوى نکات اساسى زندگى والـد مـعـظـم خـویـش مـى بـاشد, از آن جهت که گفته اند: ((اهل البیت ادرى بما فى البیت )), بخشهایى از مصاحبه ایشان را از آن جریده ذیلا مى آوریم و در پایان بخشى از وصایاى آن مرحوم را کـه در ارتـبـاط بـا علم و علماو کتاب و کتابخانه و حراست از میراث ارزشمند اهل بیت عصمت و طـهـارت (ع )مـى بـاشـد, مـى آوریـم تا مجموعه اى از اطلاعات ذى قیمت پیرامون این فقیه علم وروحانیت در اختیار پژوهندگان و طالبان علم و معرفت قرار گیرد.

سـؤال : بـا تـوجه به اینکه در آستانه نخستین سالگرد رحلت آیت اللّه العظمى مرعشى نجفى (قدس سره ) قرار داریم , خواهشمندم شرح مختصرى از زندگانى بابرکت معظم له را بیان بفرمائید.

جـواب : بـسـم اللّه الـرحـمن الرحیم آیت اللّه العظمى سید شهاب الدین المرعشى النجفى , در روز بـیـسـتـم صـفـر سال 1315 ه ق در نجف اشرف در یک خانواده علم وتقوى متولد شد پدر ایشان مرحوم آیت اللّه سید شمس الدین محمود الحسینى المرعشى النجفى , متولد سال 1279 ه ق از علما بزرگ نجف اشرف و از شاگردان مبرز آیات عظام : مرحوم آخوند خراسانى صاحب کفایة الاصول و مـرحـوم حـاج سیدمحمد کاظم طباطبائى یزدى , صاحب کتاب العروة الوثقى و بوده که به سال 1338 ه ق در نجف اشرف وفات یافته اند.

جـد ایـشـان مـرحوم آیت اللّه سید على , معروف به سید الاطبا یا سید الحکما, ازشاگردان مرحوم صـاحـب جواهر و مرحوم شیخ مرتضى انصارى صاحب کتاب مکاسب و رسائل است نسب شریفش چنانچه ذکر شد, با سى و سه واسطه به امام زین العابدین (ع ) منتهى مى شود والده ماجده ایشان , علویه صالحه فاضله , بنت مرحوم آیت اللّه آقا سید ابوالقاسم خوئى , فرزند مرحوم آیت اللّه سید مهدى خـوئى اسـت کـه از بـنـى اعـمـام مـرحـوم آیت اللّه العظمى آقاى حاج سید حسین کوه کمرى عم بزرگوارمرحوم آیت اللّه آقاى سید محمد حجت (قدس سرهما) مى باشد.

ایـشان پس از طى مراحل مقدماتى و دروس سطح , نزد مرحوم والدشان , به خاطر هوش سرشار و عـشـق و عـلاقـه وافرى که به تحصیل علوم دینى داشته اند, به زودى در سن 20 سالگى به درجه اجتهاد مى رسند و از درس خارج فقه و اصول مرحوم آیت اللّه العظمى آقا ضیا الدین عراقى , مرحوم عـلا مه محقق اصولى , آیت اللّه سید احمد بهبهانى , مرحوم آیت اللّه علا مه مصلح شیخ محمد حسین کـاشـف الـغـطـانـجـفـى , مرحوم علا مه محقق آیت اللّه آقا میرزا آقا اصطهباناتى و دیگر بزرگان حـوزه عـلمیه نجف اشرف استفاده مى نمایند علاوه بر این در سایر علوم , نظیر: علم حدیث ,رجال , درایـه , تـراجـم , انـساب , تفسیر, حروف و اوقاف , کلام و عقاید و ادیان , طب ,تجوید و قرائت قرآن کریم , ادبیات و علوم آلى , حساب و هندسه و سایر علوم ریاضى و بعضى علوم غریبه از محضر اساتید و بزرگانى چون مرحوم والدمعظمشان , مرحوم آیت اللّه شیخ محمد حسین شیرازى , مرحوم حجت الاسلام والمسلمین میرزا باقر ایروانى نجفى , مرحوم آیت اللّه شیخ اسماعیل محلا تى نجفى ومرحوم آیـة اللّه سـید حسن صدر و بسیارى دیگر از اعلام و مشاهیر آن زمان بهره وافربرده و بر بسیارى از علوم مذکوره تسلط کامل یافتند.

معظم له پس از کسب مدارج عالى و اشتغال به تدریس در حوزه علمیه نجف اشرف , در سال 1342 هـ ق بـه قـصد زیارت ثامن الائمه (ص ) به ایران سفر مى کند پس از تشرف به ارض اقدس و زیارت مـرقد مطهر حضرت امام رضا (ع ) به هنگام مراجعت در مجالس دید و بازدید در تهران برخوردى داشتند با علماى آن روز تهران از جمله مرحوم آیت اللّه آقا شیخ عبدالنبى نورى و مرحوم آیت اللّه آقا حـسـیـن نجم آبادى و به خاطر علاقه اى که به فراگیرى علوم مختلف داشتند مدت یک سال در تـهـران اقـامـت داشتند و از محضر این بزرگان کسب فیض مى نمایند سپس به قصد زیارت مرقد مطهر حضرت معصومه (س ) عازم شهر مقدس قم مى شوند.

در آن زمـان حـضـرت آیـة اللّه الـعـظـمـى حـائرى (مـؤسس حوزه علمیه قم ) درحوزه تدریس مـى فـرمودند مرحوم والد در همان چند روزى هم که قصد اقامت در قم داشتند, در محضر درس مـرحـوم آقا شیخ عبدالکریم حاضر مى شوند و ضمن درس اشکالات متعددى به ایشان مى گیرند مرحوم آیت اللّه العظمى حائرى چون ایشان راشایسته و لایق تشخیص مى دهند, لذا به طور جدى از ایشان مى خواهند که در قم اقامت نموده و به تدریس در حوزه مشغول شوند ایشان مى فرمایند من بـه قـصـدزیـارت آمـده ام و بـایـد بـرگـردم بـه نـجف اشرف ولى مرحوم آقا شیخ عبدالکریم به ایـشـان تکلیف مى کنند و لذا معظم له از همان سال 1343 ه ق در قم متوطن شده و از همان سال شـروع بـه تـدریـس سطح و خارج فقه و اصول مى نمایند ایشان مى فرمودند: ((من به قدرى براى تدریس مجهز بودم که هیچگاه خسته نمى شدم و هرگاه کسالتى یامشکلى براى من پیش مى آمد, نـذر مـى کـردم کـه اگر مشکل برطرف شود, یک دوره مکاسب محرمه درس بدهم و این کار در موارد بسیارى پیش آمد و تکرار شد)).

ایشان در طول بیش از 68 سال تدریس در حوزه علمیه قم با تلاش و کوشش وقفه ناپذیر و برقرارى روزانـه بـیـش از هفت جلسه درس , شاگردان بسیارى را تربیت نموده اند که از جمله شاگردان بـرجـسـته و مبرز ایشان , مى توان از آیت اللّه حاج سید باقرطباطبائى سلطانى , مرحوم آیت اللّه حاج شـیخ مرتضى حائرى یزدى , مرحوم آیت اللّه شهید مرتضى مطهرى , مرحوم آیت اللّه شهید حاج شیخ حـسین غفارى , مرحوم آیت اللّه شهید حاج سید محمد على قاضى طباطبائى , مرحوم آیت اللّه شهید صدوقى یزدى وبسیارى دیگر از بزرگانى که بعضا در قید حیات هستند نام برد.

سؤال : رساله عملیه معظم له در چه سالى منتشر شد و آیا ایشان غیر از ایران درکشورهاى دیگر هم پیروانى داشتند؟

جـواب : پـس از سـالـها تدریس در حوزه علمیه قم , کم کم از روى توجهى که مردم به ایشان پیدا کردند, با اصرار زیاد طلا ب و محصلین و شاگردان ایشان , معظم له نخستین رساله عملیه خود را در سـال 1370 هـ ق بـه نـام ((سـبیل النجاة )) به زبان فارسى منتشر مى کنند که بعدا چندین بار تـجـدیـد چاپ شد با رحلت مرحوم آیت اللّه العظمى بروجردى (ره ) رساله عملیه دیگر ایشان به نام ((توضیح المسائل )) منتشر شد این رساله تا کنون بیش از 55 بار تجدید چاپ شده و مورد استفاده مـقلدین قرار گرفته است از آن سال به بعد ایشان مرجعیت عامه پیدا کرده و در کنار حضرت آیت اللّه العظمى گلپایگانى (مد ظله ) و دیگر بزرگان , حوزه علمیه قم را اداره مى کردند.

معظم له داراى مقلدین بى شمارى در ایران و خارج , بخصوص در هند وپاکستان و قسمتى از لبنان و کـشـورهاى حاشیه خلیج فارس بوده اند رساله دیگرى نیزبه زبان عربى دارند که به نام ((منهاج الـمؤمنین )) و در دو جلد چاپ شده است همچنین خلاصه فتاواى ایشان در یک مجموعه به زبان اردو در هند چاپ شده است .

/ 0 نظر / 7 بازدید