آرشیو سوالات احکام نماز

                                                              آرشیو سوالات احکام

چند مسئله در مورد اذان و اقامه

1- بین جمله‏هاى اذان و اقامه باید خیلى فاصله نشود. و اگر بین آنها بیشتر از معمول فاصله بیندازد، باید دوباره آن را از سر بگیرد.

2- اگر در اذان و اقامه صدا را در گلو بیندازد، چنانچه غنا شود یعنى به طور آوازه خوانى که در مجالس لهو و بازیگرى معمول است اذان و اقامه را بگوید حرام است، و اگر غنا نشود مکروه مى‏باشد.

3- در پنج نماز اذان ساقط مى‏شود : اول: نماز عصر روز جمعه. دوم:نماز عصر روز عرفه که روز نهم ذى‏حجه است. سوم: نماز عشاى شب عید قربان براى کسى که در مشعر الحرام باشد. چهارم: نماز عصر و عشاى زن مستحاضه. پنجم:نماز عصر و عشاى کسى که نمى‏تواند از بیرون آمدن بول و غائط خوددارى کند. و در این پنج نماز در صورتى اذان ساقط مى‏شود که با نماز قبلى فاصله نشود، یا فاصله کمى بین آنها باشد، ولى فاصله شدن نافله و تعقیب ضرر ندارد.

4- اگر براى نماز جماعتى اذان و اقامه گفته باشند، کسى که با آن جماعت نماز مى‏خواند، نباید براى نماز خود اذان و اقامه بگوید.

5-اگر براى خواندن نماز جماعت به مسجد رود و ببیند جماعت تمام شده،تا وقتى که صفها به هم نخورده و جمعیت متفرق نشده نمى‏تواند براى نماز خود اذان و اقامه بگوید، در صورتى که براى جماعت اذان و اقامه گفته شده باشد.

6- در جایى که عده‏اى مشغول نماز جماعتند یا نماز آنان تازه تمام شده وصفها به هم نخورده است، اگر انسان بخواهد فرادى یا با جماعت دیگرى که برپا مى‏شود نماز بخواند، با سه شرط اذان و اقامه از او ساقط مى‏شود: اول: آنکه براى آن نماز اذان و اقامه گفته باشند. دوم: آنکه نماز جماعت باطل نباشد. سوم: آنکه نماز او و نماز جماعت در یک مکان باشد. پس اگر نماز جماعت داخل مسجد باشد و او بخواهد در بام مسجد نماز بخواند، مستحب است اذان و اقامه بگوید.

7- اگر در شرط دوم از شرطهایى که در مساله پیش گفته شده شک کند یعنى شک کند که نماز جماعت صحیح بوده یا نه، اذان و اقامه از او ساقط است. ولى اگردر یکى از دو شرط دیگر شک کند، مستحب است اذان و اقامه بگوید.

8- کسى که اذان و اقامه دیگرى را مى‏شنود، مستحب است هر قسمتى را که مى‏شنود بگوید. ولى در حکایت اقامه که از دیگرى بشنود از "حى على الصلاة" تا "حى على خیر العمل" را به امید ثواب بگوید.

9- کسى که اذان و اقامه دیگرى را شنیده، چه با او گفته باشد یا نه، در صورتى که بین آن اذان و اقامه و نمازى که مى‏خواهد بخواند زیاد فاصله نشده باشد،مى‏تواند براى نماز خود اذان و اقامه نگوید.

10- اگر مرد اذان زن را با قصد لذت بشنود، اذان از او ساقط نمى‏شود. بلکه‏اگر قصد لذت هم نداشته باشد، ساقط شدن اذان اشکال دارد. اذان و اقامه نماز جماعت را باید مرد بگوید، ولى در جماعت زنان اگر زن اذان و اقامه بگوید، کافى است.

11- اقامه باید بعد از اذان گفته شود. و اگر قبل از اذان بگویند، صحیح نیست.

12- اگر کلمات اذان و اقامه را بدون ترتیب بگوید، مثلا "حى على الفلاح" را پیش از "حى على الصلاة" بگوید، باید از جایى که ترتیب به هم خورده دوباره بگوید.

13-باید بین اذان و اقامه فاصله ندهد. و اگر بین آنها به قدرى فاصله دهد که اذانى را که گفته اذان این اقامه حساب نشود، مستحب است دوباره اذان و اقامه را بگوید. و نیز اگر بین اذان و اقامه و نماز به قدرى فاصله دهد که اذان و اقامه آن نماز حساب نشود، مستحب است دوباره براى آن نماز اذان و اقامه بگوید.

14-اذان و اقامه باید به عربى صحیح گفته شود. پس اگر به عربى غلط بگوید یا به جاى حرفى حرف دیگر بگوید، یا مثلا ترجمه آنها را به فارسى بگوید، صحیح نیست.

15- اذان و اقامه باید بعد از داخل شدن وقت نماز گفته شود. و اگر عمدا یا از روى فراموشى پیش از وقت بگوید، باطل است.

16-اگر پیش از گفتن اقامه شک کند که اذان گفته یا نه، باید اذان را بگوید.ولى اگر مشغول اقامه شود و شک کند که اذان گفته یا نه، گفتن اذان لازم نیست.

17-اگر در بین اذان یا اقامه پیش از آنکه قسمتى را بگوید شک کند که قسمت پیش از آن را گفته یا نه، باید قسمتى را که در گفتن آن شک کرده بگوید.ولى اگر در حال گفتن قسمتى از اذان یا اقامه شک کند که آنچه پیش از آن است‏گفته یا نه، گفتن آن لازم نیست.

18- مستحب است انسان در موقع گفتن اذان رو به قبله بایستد و با وضو یا غسل باشد و دستها را به گوش بگذارد و صدا را بلند نماید و بکشد و بین جمله‏هاى اذان کمى فاصله دهد و بین آنها حرف نزند.

19- مستحب است بدن انسان در موقع گفتن اقامه آرام باشد، و آن را از اذان آهسته‏تر بگوید، و جمله‏هاى آن را به هم نچسباند. ولى به اندازه‏اى که بین جمله‏هاى اذان فاصله مى‏دهد، بین جمله‏هاى اقامه فاصله ندهد.

20-مستحب است بین اذان و اقامه یک قدم بردارد یا قدرى بنشیند یا سجده کند یا ذکر بگوید یا دعا بخواند یا قدرى ساکت باشد یا حرفى بزند یا دو رکعت نماز بخواند. ولى حرف زدن بین اذان و اقامه نماز صبح مستحب نیست، ولى نماز خواندن بین اذان و اقامه نماز مغرب را به امید ثواب بیاورد.

21- مستحب است کسى را که براى گفتن اذان معین مى‏کنند، عادل و وقت‏شناس و صدایش بلند باشد و اذان را در جاى بلند بگوید.

سوال در مورد اذان و اقامه

آیا گفتن «اَشْهَدُ اَنَّ عَلیّاً وَلِىُّ اللّه» در اذان، اختراع و بدعت است؟

بدعت آن است که به قصد جزئیّت اذان بگویند، و اگر به این قصد نباشد بدعت نیست و اشکالى ندارد و شیعیان به این قصد نمى گویند.

                                                                                                                                                   صفحه  1

در رساله جنابعالی آمده است که« اشهد ان علی ولی الله »را نباید جزء اذان گفت.آیا این بستگی به نیت ما دارد یا باید لحن خود را در گفتن این عبارت تغییر دهیم؟ و اگر عمدا آن را جزء اذان ذکر کنیم چه حکمی دارد؟ بهتر است گاهی لحن طوری باشد که تفاوت معلوم شود . و اگر قصد جزئیت شود کار خلاف شده اما اذان و اقامه باطل نمی شود.

چرا شیعیان شهادت سوم را در اذان مستحب میدانند؟با توجه به اینکه منبع ما قرآن‌ سنت پیامبر و سیره امامان است و در هیچ جا نمی یابیم که چنین چیزی مستحب است.و به اینکه اهل سنت بجای حی علی خیر العمل میگویند الصلاه افضل من النوم اعتراض میکنیم؟ هیچ کس نمی گوید شهادت سوم جزو اذان و اقامه است بلکه به عنوان یقین و تبرک می گوید ولی سنی ها جمله الصلاة خیر من النوم را به قصد جزئیت ذکر می کنند.

اخیراً در بعضى مناطق، علاوه بر جمله «اشهد ان علیاً ولى الله»، جمله «اشهد ان فاطمة الزاهراء عصمة الله الکبرى» را نیز به اذان اضافه مى کنند، این کار چه حکمى دارد؟ این کار جایز نیست، و علاوه بر عدم مشروعیّت زیانهاى فراوانى براى عالم تشیّع دارد. ابراز علاقه به آن بزرگوار راههاى بسیار بهترى دارد.

آیا گفتن شعرهایی در وصف نماز در بین کلمات اذان اشکال دارد؟ این کار جایز نیست.

چنانچه ترتیب در اذکار اذان رعایت نشود چه باید کرد؟ از آنجا که درست نگفته اید جبران نمایید

سوالات شرعی

سؤال: من در موقع نماز چادرم روی پیشانی ام را می گیرد و در بعضی موارد با ان سر بر سجده می گذارم ایا حتما باید به طور مستقیم پیشانی بر مهر قرار گیرد اگه اینطور است در صورت ندانستن این موضوع ایا نماز های من باطل هستند. مرجع: آیت الله بهجت مدظله پاسخ: پیشانی بدون مانع باید روی مهر قرار گیرد در اثر ندانستن مسأله رعایت نشده نمازهای قبلی بی اشکال است هر چند احتیاطا بهتر است نمازهای خوانده شده را اعاده کنید.

سؤال: با سلام من در سجده دوم رکعت اول نمازم ذکر نماز را در حالی که تا نصفش را خوانده بودم را تمام نکرده ,دوباره از اول ذکر را تکرار کردم نمی دانم باید نمازم را دوباره بخوانم یا خیر .البته به این خاطر که حواسم پرت شد و ترسیدم اشتباه کرده باشم دوباره خواندم ولی بعد پشیمان شدم که چرا از اول خواندم  پاسخ: اگر ذکری در نماز احتیاطا تکرار شود نماز اشکالی پیدا نمی کند ولی اگر از روی وسواس ذکرها را تکرار کند موجب اشکال در نماز می گردد بنابراین نمازهای شما اشکال ندارد.

سؤال:پولی که برای امام جماعت مسجد یا برای سخنرانی جمع می کنند آیا در غیر آن می شود مصرف کرد؟ پاسخ:پول تحت هر شرایطی از مردم دریافت شود باید صرف همان راه شود و صرف در غیر آن راه جایز نیست.

سؤال: اگر به طور غیر عمد در هنگام سجده سراز مهر برداشته شود و مجددا گذاشته شود و ذکر سجده گفته شود و بعد از آن سجده دوم انجام شود و بعد نماز تمام شود آیا نماز باطل است؟ پاسخ:خیر نماز باطل نمی شود.

سؤال:سه تکبیر آخر نماز چه معنی دارد؟ پاسخ:امام صادق علیه السلام فرمودند: هنگامی که رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم مکه را فتح کردند با اصحابش نزدیک حجرالاسود نماز خواندند و پس از نماز دستها را بلند کردند و سه بار تکبیر گفتند وبه اصحاب خود فرمودند: این تکبیرها را رها نکنید.

سؤال: امام جماعت مشغول خوانده نماز ظهر است می توان به همراه او دو رکعت نماز جماعت خواند بعد ادامه نماز را فردا خواند و دررکعت سوم نماز ظهر امام نیت نماز عصر نمود و همراه ایشان شد؟ پاسخ:مطابق نظر امام قدس سره هر جای نماز می توان نیت فرادی کرد و بطوری که فرموده اید عمل کرد. موفق باشید

سؤال:درچندمحل انسان میتواند که نماز راتمام یاشکسته بخواند پاسخ:نماز شکسته: 1- هر کجا در سفر غیرشغلی برود و قصد ده روز ماندن را نداشته باشد. 2- هر کجا که سفر کاری برود وکثیرالسفر نباشد یعنی حداقل 10 روز یکبار مسافرت شغلی نرود. نماز تمام: 1- مسافرتکند و در جایی قصد ده روز نماید. 2- مسافرت شغلی برود و کثیرالسفر باشد. 3- در وطناصلی یا غیر اصلی نماز تمام است

سؤال:آیا اینکه در مساجد بعد از پایان نماز سریعا تکبیر می گویند بر تسبیحات حضرت زهرا (سلام الله علیها) افضل است؟ آیا نمیشود بعد از پایان تسبیحات تکبیر گفت؟ پاسخ:فرقی ندارد هر دو از تعقیبات بسیارمهم هستند و دستور خاص از اولیاء دین علیهم السلام در لزوم تقدم هیچکدام نداریم

سؤال:قطعه زمینی وجود دارد که دو برادر برسر آن دعوا داشته اند و دادگاه حکم به مالکیت یکی از آنها داده است آیا ورثه مالک زمین حق فروختن زمین را دارند ؟ و آیا نماز و روزه در این زمین صحیح است ؟ پاسخ:اگر طبق نظر دادگاه اسلامی مالک تعیین شده ورثه مالک، مجاز به فروش زمین هستند و نماز در آنجا بی اشکال است.

سؤال:آیا باید حتما نماز را به جماعت خواند؟ پاسخ:واجب نیست هر چند مستحب است و به آن تأکید فراوان شده است البته به کسی که حمد و سوره را اصلاح نکرده تا زمانی که هنوزیاد نگرفته واجب است با جماعت بخواند.

سؤال: آیا چیز غصبی در ما باشد که هیچ دخالتی در نماز نداشته باشد ایا نماز باطل است مثل انکه موبایل کسی در جیب من باشد؟ پاسخ:اگرچیز غصبی غیر لباس همراه نمازگزار باشد نماز باطل نمی شود                                                                   صفحه  2

سؤال:چندی پیش در استفتائی از مقام معظم رهبری دیدم که اقتدا به امام جماعتی که قرائت و تجوید او صحیح نباشد، جایز نیست. باتوجه به اینکه حقیر افتخار مربیگری قرآن را دارم و از طرفی علاقه خاصی به شرکت درنماز جماعت دارم لطفا بفرمایید امام جماعتی که حتی اگر یک حرف یا یک کلمه را بطورصحیح ادا نکند، اقتدا به او جایز است یا خیر؟ پاسخ:مسأله را اشتباه متوجه شده اید فقط اقتدا به کسی که مخارج حروف را رعایت نمی کند صحیح نیست ولی رعایت محسنات تجویدلازم نیست در نتیجه اقتدا به چنین امام جماعتی بی اشکال است. موفق باشید

سؤال:اگر هنگام نماز خواندن ما کودکی مهر را بردارد برای سجده چه باید کرد و روی چه چیزی سجده کرد؟ پاسخ:به لباستان اگر از جنس کتان یا پنبه یا پشم است سجده کنید و اگر فرش پشمی وجود دارد سجده کنید و اگر نیست به اشیاءمعدنی یا فلزات سجده کنید و اگر هیچ یک نبود به پشت دست سجده کنید.

سؤال:هنگام نماز جماعت متوجه شدم که حالات زیر رخ می دهد. لطفا بفرمایید نماز من صحیح است یا توضیحی دیگر که مناسب می دانید: الف) دیدم که برخی مامومین زودتر از امام به سجود میروند. آیا من هم که بواسطه آنها به امام وصل شدم نمازم از جماعت خارج می شود؟ ب) دیدم که امام پس از رکوع و ذکر سمع ا...، در حال حرکت به سجده ذکر الله اکبر میگوید. یعنی ذکر الله اکبر را در حال حرکت به سجده می گوید. پاسخ:اگر کسی زودتر از امام جماعت سهوا به سجده رود یا ازسجده بلند شود نماز او و دیگران اشکال ندارد و اگر عمدا باشد نماز او بی اشکال نیست ولی نماز دیگران صحیح است. 3- اگر امام جماعت یا مأمومین ذکرهای مستحبی نماز را به قصد مطلق ذکر بگویند در هر حالی بخوانند اشکال ندارد. نکته: در مورد پاسخ 2 و 3نباید وارسی و تفحص کنید که آیا عمدا از سجده بلند شده اند یا سهواً و نباید ازامام جماعت و مامومین وارسی و سوال کنیم که ذکرهای مستحبی را به قصد ورود گفته اندیا به قصد مطلق ذکر.

سؤال: شخصی عدالت امام جماعتی را قبول ندارد و از طرفی نرفتن او به مسجد سبب می شود در مظان تهمت و ملامت مردم قرار بگیرد آیا جائز است که به صورت صوری و نمایشی در جماعت حاضر شود و حمد و سوره خود را در نمازهای جهریه و اخفاتیه آهسته بخواند. پاسخ:در صورتی که امام جماعت را عادل نداند اقتدا به او جایز نیست و در صورتی که بخواهد خود را از مظان تهمت خارج کند و عمل نمایشی انجام بدهد علاوه بر اینکه انجام چنین نمایشی بدون آشکار شدن قرائت حمد و سوره توسط آن شخص از نظر مردم و اطرافیان مخفی نخواهد ماند، نمی تواند در نمازهای جهریه حمد خود را به اخفات بخواند حتی در نمازهای اخفاتیه اگر به اخفات نماز بخواند قابل تشخیص است. ولی راه و چاره این است که اگر ضرورت دارد به آن مسجد ایاب و ذهاب داشته باشد موضوع را با همان امام جماعت اگر مقدور است مطرح کند و او را به توبه وادار کند تا جواز اقتدا به او فراهم شود. در غیر این صورت و یا در صورتی که نتواند به او بگوید اقتدا به او جایز نیست و عمل نمایشی مشکل است.

سؤال: اینکه گفته می شود بر پسر بزرگ واجب است قضای نمازهای پدر، آیا قیدی دارد. یعنی مثلا اگر پدر در نخواندن نماز متعمد بوده یا سهل انگار و بی توجه بوده چطور؟ و آیا پسر بزرگ باید خودش بخواند (با فرض وجوب) یا می تواند واگذار کند؟ پاسخ:اگر پدری از روی نافرمانی نماز نخواند پسر بزرگتر احتیاطا باید نمازش را بخواند ولی می توانید در این مسأله به نظر آیت الله سیستانی یا مکارم رجوع کنید و عمل نمایید

سؤال: موقع نیت نماز قبل از گفتن تکبیر چند بار دستها را بالا پایین میکنند .فلسفه اش چیست؟ پاسخ:مستحب است هنگام اقامه نماز 7 بار تکبیر گفته شود و مستحب است در هر مرتبه دستها را تا گوش بالا بیاورد و در دفعه هفتم پس از نیت نماز، تکبیر هفتم را بگوید که به این تکبیر آخر تکبیرة الاحرام می گویند.

سؤال: اگر دست زخم شودو بعد از خشک شدن آن آب روی آن جاری شود چه حکمی دارد ؟ اگر قبل از وضو در حالی که من یادم رفته است که دستم زخم است دستهایم را بشویم و بعد از وضو پاک شده باشد وضوو نماز من چه حکمی دارد ؟ فرض بالا در حالی است که من بعد از دستشویی دستهایم را باصابون شسته ام و قبل از آن ، آب از روی زخم خشک شده گذشته است؟ مرجع: آیت الله سیستانی(مدظله) پاسخ: با فرضی که فرموده اید دست شما پاک است و وضو و نمازتان نیز بی اشکال است

سوال: آیا تمام نمازهای خوانده نشده را باید خواند یا نه؟ مرجع:  آیت الله مکارم شیرازی(مدظه) پاسخ: بله آنچه از نمازها را که یقین دارید نخوانده اید باید قضا کنید.

سؤال:در آیه های که سجده دارد ما باید جه جیزی را در سجده بگویم؟ پاسخ:ذکر در سجده آیات قرآنی واجب نیست و تنها سجده کردن واجب است اما ذکر آن مستحب است و می توانید آن را در رساله مرجع تقلیدتان در بحث سجده های واجب قرآنی قرائت کنید

سؤال:مجروع تصادفی (قطع نخاعی ) داریم بدون حس و حرکت از ناحیه گردن به پایین ، قادر به هیچگونه حرکت نمی باشد نحوه بجا آوردن تیمم و نماز چگونه است؟ پاسخ: نیت تیمم را خود بیمار می نماید و نایب او را تیمم می دهد و نحوه نمازش به این طریق است که باید بیمار را طوری بخوابانند که کف پای او رو به قبله باشد برای رکوع چشم را می بندد و ذکر رکوع می گوید وبرای سجده اگر می تواند خودش و اگر نمی تواند دیگری مهر به پیشانی او بگذارد و بیمار ذکر سجده را می گوید                                                                        صفحه  3

سؤال: پدر من 60 ساله است (بیسواد) و نماز هایش را اصلا صحیح نمی خواند و خودش خیلی پایبند نماز است من اصلا به خاطر اینکه صمیمیت در خانه بین من و پدرم زیاد است اصلا نمی توانم به او بگویم نمازهایت اشتباه است. سوره حمد و توحید را اصلا یاد ندارد و وقتی نماز را بلند میخواند من متوجه این موضوع میشوم که بعضی از سوره را که شنیده است تکرار میکند من باید چکار کنم وظیفه من چیست بعضی وقتها مادرم میگوید نمازت را درست بخوان رکوع را درست انجام بده ولی تاثیری ندارد؟ پاسخ: ازنظر شرعی اگر کسی نمازش اشتباه است یا با لباس نجس و غصبی نماز می خواند یا غذای نجس می خورد بر کسی تذکر دادن واجب نیست، و اگر کسی خودش نمازش را درست می داند تکلیف او ادا شده است حتی اگر بعداً فهمید اشتباه خوانده قضا واجب نیست پس بنابر این شما وظیفه ای ندارید و حتی به مادر هم دقت کردن در وظایف دیگران لازم نیست

 

سؤال: اهل بیرجند و دانشجوی زاهدانم، ازعید به مدت 2 ماه به خانه نرفته ام الان 5 روز میشه که به خانه رفته ام برای اینکه برایمان به مدت 3روز کلاس گذاشته اند سه روزه به زاهدان آمده.امبعد سه روز برمیگردم به خانه. تکلیف نمازم در این 3روز چیست؟ مرجع : آیت الله خامنه ای(مدظله) پاسخ: در مدتی که در سفر تحصیلی هستید و کثیرالسفر نیز باشید (یعنی: 10 روز در محل تحصیل و در وطن توقف نداشته باشید) نمازتان به جز سفر اول، تمام است. و در صورتی که از ابتدا بدانید توقف شما در محل تحصیل 10 روز خواهد بود باید قصد 10 روز کنید و نماز را تمام بخوانید و هر چه بیشتر از 10 روز بمانید نیازی به قصد مجدد نیست و نماز همچنان تمام است.

سؤال: شخصی عدالت امام جماعتی را قبول ندارد و از طرفی نرفتن او به مسجد سبب می شود در مظان تهمت و ملامت مردمقرار بگیرد آیا جائز است که به صورت صوری و نمایشی در جماعت حاضر شود و حمد و سوره خود را در نمازهای جهریه و اخفاتیه آهسته بخواند؟مرجع: آیت الله سیستانی مدظله پاسخ:در صورتی که امام جماعت را عادل نداند اقتدا به او جایز نیست و در صورتی که بخواهد خود را از مظان تهمت خارج کند وعمل نمایشی انجام بدهد علاوه بر اینکه انجام چنین نمایشی بدون آشکار شدن قرائت حمدو سوره توسط آن شخص از نظر مردم و اطرافیان مخفی نخواهد ماند، نمی تواند در نمازهای جهریه حمد خود را به اخفات بخواند حتی در نمازهای اخفاتیه اگر به اخفات نماز بخواندقابل تشخیص است. ولی راه و چاره این است که اگر ضرورت دارد به آن مسجد ایاب و ذهاب داشته باشد موضوع را با همان امام جماعت اگر مقدور است مطرح کند و او را به توبه وادار کند تا جواز اقتدا به او فراهم شود. درغیراینصورت و یا در صورتی که نتواندبه او بگوید اقتدا به او جایز نیست و عمل نمایشی مشکل است. 

سؤال: اگر مبلغی پول به دندان پزشکی به علت ترمیم و پر کردن دندان هایمان بدهکار باشیم ایا تا زمانی که بدهکاری خود را پرداخت نکرده ایم نماز ها وغسل هایمان ایرادی پیدا میکند؟یا خیر پاسخ: پسرم! آن بدهکاری ها مخلّ نماز و غسل های شما نیست.

سؤال: همراه داشتن پرپرندگان حرام گوشت مانندطوطی درنمازچه حکمی دارد پاسخ: بطور کلی هر چیزی که روح ندارد  مانند ( پر، پشم، کرک، استخوان و دندان )  که از هر حیوان بجز نجس العین  جدا شود، نجس نیست و همراه بودن آن مبطل نماز نخواهد بود.

احکام آرایش و ناخن مرد و زن وتماس با نامحرم

آیا آرایش زن یا دختر اشکال دارد؟ ج. در مقابل نامحرم باید بپوشاند

آیا ملاک در حرمت آرایش، لذت بردن نامحرم است؟ ج.خیر، آرایش در برابر نامحرم جایز نیست، چه او لذت ببرد یا نبرد

حکم بیرون آمدن بانوان از خانه با آرایش چیست؟ ج. اگر در معرض دید نامحرم باشد، جایز نیست

آیا آرایش به مقدار خیلى کم، در حدّى که صورت انسان از بى‏حالى دربیاید، اشکال دارد؟ ج. در مقابل نامحرم اشکال دارد

آیا استفاده از لنز رنگى، براى تغییر رنگ چشم جهت بانوان حکم زینت دارد که باید از نامحرم پوشانده شود؟ ج. اگر جلب نظر کند، باید پوشانده شود و صدق زینت، عرفى است

زنى که صورت خود را با جراحى پلاستیک زیبا ساخته است، آیا حکم زینت پیدا کرده و باید آن را از نامحرم بپوشاند؟ ج. اگر موجب توجه و تحریک نامحرم باشد، باید بپوشاند و ذکر شد که زینت بودن به صدق عرفى است

آیا خال‏کوبى دست و صورت که در بعضى از زنان دیده مى‏شود، زینت است و پوشاندن آن از نامحرم لازم است؟ ج. زینت بودن مربوط به صدق عرفى است، پس اگر عرف آن را زینت محسوب کند، پوشاندن آن از نامحرم لازم است

برخى از مدهاى مو جهت خواهران به مد موى مردانه مشهور است و به قدرى کوتاه است که آنان را شبیه مردان مى‏نماید، آیا این نحوه کوتاه کردن مو شرعا اشکال دارد؟ و در صورت اشکال اگر شوهر این نحوه از مد را بپسندد، آیا زن مى‏تواند از آن امتناع کند؟

ج. بله، تشبّه زن به مرد و بالعکس جایز نیست و در امر حرام نباید به حرف شوهر گوش کند

آیا ابروان اصلاح شده جزو آرایش محسوب مى‏شود و باید از نامحرم پوشیده شود؟ ج. بله، باید بپوشاند

آیا حلقه ازدواج، در حکم زینت است و باید از دید نامحرم پنهان باشد؟ ج. بله، باید بپوشاند                                            صفحه  4

استفاده از ناخن‏هاى مصنوعى چه حکمی  دارد؟ و آیا جزو زینت حساب مى‏شود؟ ج. اگر ناخن بلند باشد، زینت محسوب مى‏شود

آیا بلند گذاشتن ناخن براى زنان جایز است؟ و آیا این عمل زینت به شمار مى‏آید و باید از نامحرم پوشیده شود؟ ج. بله، باید بپوشاند

آیا سرمه کشیدن زینت محسوب مى‏شود و باید از نامحرم بپوشاند؟ ج. بله، باید بپوشاند

در آرایشگاه‏هاى زنانه خطّ ابرو را ترمیم مى‏کنند و بعضى از علما گفته‏اند این عمل حرام است. نظر حضرتعالى در این خصوص چیست؟ ج. اگر براى نشان دادن به نامحرم نباشد، مانع ندارد، واللّه‏ العالم

حناى دست زن را اگر نامحرم ببیند و موجب ریبه نباشد، چه صورت دارد؟ ج. اگر زینت محسوب شود، جایز نیست و در غیر این صورت بنابر احتیاط نگاه نکند

آیا سرمه کشیدن یا ابرو چیدن، انگشتر عقیق، ساعت، عینک طبّى زیبا براى زنان زینت به حساب مى‏آید که پوشش آن لازم باشد؟ ج. اگر عرف آن‏ها را زینت محسوب کند، پوشش آن لازم است

آیا بلند گذاشتن ناخن براى مرد از زینت‏هاى اختصاصى بانوان محسوب شده و حرام است؟ ج. اگر عرفا صدق تشبّه به زن کند، اشکال دارد.

چنان که زن با خود زینت داشته باشد، مانند این‏که حلقه‏ى ازدواج، انگشترى در دست یا چهره آراسته کرده باشد، آیا واجب است وجه و کفّین را بپوشاند؟ ج. هر موضع که عرفا صدق زینت مى‏کند، حکم خاص زینت را دارد و اگر صدق زینت ننماید، حکم مطلق وجه و کفین جارى است

استفاده از عطر و ادکلن ـ که به عنوان زینت سیّال است ـ درمکان‏هاى عمومی و در مواجهه با نامحرم، براى زنان و مردان چه حکمی  دارد؟ ج . در مواقع غیر مناسب بهتر است ترک شود، ممکن هم هست گاهى موجب تمایلاتِ بد باشد و معرضیّت فتنه و فساد داشته باشد که در این صورت جایز نیست

آیا استمعال عطر و ادکلن ملایم براى خانم‏ها، در مجامع عمومی  و در حضور نامحرم حرام است؟ آیا استفاده از کرم‏ها و یا ضد بوى بغل که داراى بوى ملایمی  است، شامل حکم فوق مى‏شود؟ ج. از هر چه سبب جلب توجه نامحرم شود، باید اجتناب شود.

آیا نفس خوشبو و معطّر بودن که خود نوعى از زینت و آرایش محسوب مى‏شود براى خانم‏ها، که معمولاً بوى آن را نامحرم احساس مى‏کند، چه حکمی  دارد؟ ج. در صورت تهییج و تحریک اشکال دارد.

استشمام بوى عطر نامحرم [اعمّ از این که زن استشمام‏کننده باشد یا مرد]، چه حکمی  دارد؟ ج. اگر در معرض فتنه و فساد باشد، اشکال دارد

آیا نگاه کردن مرد به کلاگیس همسرش که از موى زن‏هاى نامحرم درست شده است، جایز است؟ ج. جایز نیست، بنابر احوط.

حدّ بلند گذاشتن مو براى مردان چه قدر است؟ آیا بلند گذاشتن مو تا روى شانه یا پشت کمر اشکال دارد؟ ج. اگر تشبّه به زن باشد، جایز نیست.

استفاده از رنگ مو، اصلاح زنانه‏ى مو و برداشتن زیر ابروها براى مردها اشکال دارد؟ ج. اگر تشبّه به زن باشد، جایز نیست.

آیا استفاده از زیور آلات طلا براى پسر بچه حرام است یا خیر؟ ج. اگر بالغ نباشد جایز است

آیا آویختن زنجیر طلا به سینه و انگشتر طلا یا ساعت مچى طلا براى مرد اشکال دارد؟ یا فقط در حال نماز اشکال دارد؟ ج. حرام است، چه در حال نماز و چه در غیر نماز.

در آرایشگاه از موى زنان به موى مردان وصل مى‏کنند. آیا نظر کردن به آن جایز است؟ هم چنین حکم نماز و عبادت چیست؟ ج. اصل این عمل و نگاه به آن مشکل است، هر چند که نماز با آن باطل نیست.

آیا زینت کردن مرد به چیزهایى که به بانوان اختصاص دارد، حرام است؟ ج.اگر گردن‏بند و انگشتر و ساعت و امثال آن‏ها از طلا باشد، حرام است و اگر از طلا نباشد و از زینت‏هایى محسوب شود که اختصاص به زنان داشته باشد نیز استفاده آن براى مرد حرام است .

استشمام بوى عطرى که زن‏هاى نامحرم استفاده مى‏کنند، بدون قصد لذت و ریبه چه صورتى دارد؟ ج. جایز است، اگرچه احتیاط خوب است.

استشمام بوى طبیعى بدن زن نامحرم یا بوى لباس‏هاى او براى مرد نامحرم اشکال دارد؟ج. اگر بدون قصد لذت و ریبه باشد، جایز است

در دوران خواستگارى اگر داماد انگشترى را در دست عروس بنماید، اشکال دارد؟ ج. اگر صیغه عقد خوانده نشده، به هم دیگر نامحرم هستند و لمس دست او بدون پوشش حرام است لذت بردن از بدن دختران کوچک نابالغ.
لذت بردن از اعضا و جوارح دختران نابالغ چه حکمی  دارد؟ ج. حرام است.

اگر مردى بخواهد با دخترى ازدواج نماید، قبل از اجراى صیغه مى‏تواند با او رفت و آمد کند و بدن او را لمس نماید؟ ج. حرام است
نگاه کردن، بوسیدن و بغل کردن هم جنس به قصد لذت و دوست داشتن او و یا در صورت خوف و ریبه چه حکمی  دارد؟ ج. حرام است.

برخى از شغل‏ها به اقتضاى نوع کار، در آن تماس بدنى با نامحرم صورت مى‏گیرد، مثل گرفتن کرایه و بلیط از نامحرم یا تماس دست طلا فروش‏ها هنگام دست کردن النگو به دست مشترى و... چنین تماس‏هایى چه حکمی  دارد؟ و در صورت اشکال، آیا کسب و درآمد آنان را دچار اشکال مى‏کند؟ ج. آن تماس‏ها جایز نیست و در آن شغل‏ها باید از موارد حرام دورى کنند، اگرچه درآمد از حرام نیست.

در محیط‏هاى بسیار شلوغ هم چون اتوبوس، بازار و... ممکن است بدن زن و مرد نامحرم از روى لباس با همدیگر تماس پیدا کند، آیا این عمل حرام است و در صورت علم به چنین برخوردهایى لازم است از ورود به چنین محل‏هایى پرهیز شود؟ ج. احتیاط در این موارد مطلوب است.

بوسیدن لب محارم هم چون خاله یا خواهرزاده و یا فرزند چه حکمی  دارد؟ ج. اگر به قصد ریبه نباشد، اشکال ندارد

                                                                                                                                                  صفحه  5.

در برخى مناطق هنگام دید و بازدید، رسم است که مردان لب مردان دیگر یا زنان لب زن‏هاى دیگر را مى‏بوسند، اگر این عمل بدون قصد شهوت انجام شود، چه حکمی  دارد؟ ج. اشکال ندارد.

لمس و تماس دست دانشجوى پسر با دست زن موقع گرفتن نبض و معاینه و معالجه در مقام آموزش علمی  که از نظر استاد الزمی  است، در هر دو صورت ضرورت و غیر ضرورت چه حکمی  دارد؟ ج. در غیر مواقع ضرورت، جایز نیست.

آمپول زدن زن توسّط مرد نامحرم چگونه است؟ ج. در غیر موارد ضرورت، جایز نیست.

آیا خانم‏ها براى آموزش تزریقات مى‏توانند با دستکش به فرد نامحرم آمپول تزریق کنند؟ ج. با وجود مرد، آمپول زدن زن خلاف احتیاط است.

مسؤول اتاق عمل هستم و طبق قانون بایستى تمام بدن بیمار را قبل از عمل ببینم و گاهى لمس کنم، با توجه به این که بیمار نامحرم است، آیا اشکال ندارد؟ ج. در غیر موارد ضرورت منحصره، جایز نیست

افرادى که به علت بیمارى توان تطهیر عورتین خویش را ندارند، چه وظیفه‏اى دارند؟ اگر بیمارى آن‏ها دایمی  باشد، مانند افراد قطع نخاع شده، تکلیف چه مى‏باشد؟ ج. همسرانشان آن‏ها را یارى دهند.
در برخى بازرسى‏هایى که نیروى انتظمی  یا دیگر مأموران انجام مى‏دهند، گاهى موجب گرفتن زن‏ها و تماس و برخورد با آن‏ها مى‏شود. آیا جایز است؟ ج.جایز نیست و در فرض جواز تفتیش کردن، فرد تفتیش کننده باید هم‏جنس باشد و در صورت عدم تمکّن، از مورد اضطرار اجازه داده شده، تعدّى نشود

آیا افرادى که به همدیگر محرم هستند، مى‏توانند به تمام بدن همدیگر از روى لباس یا بدون پوشش دست بزنند؟ ج. در غیر عورتین بدون قصد ریبه و لذت مانعى ندارد.

آیا مى‏توان با دختر دایى خود دست داد؟ ج. جایز نیست.

دست دادن با دختر عمو و زن عمو چه حکمی  دارد؟ ج. جایز نیست.

 آیا دست دادن زن به پیرمرد و فامیل که براى دست دادن دست دراز مى‏کند، گناه است؟ ج. بله                                       

در محیط دانشگاه‏هاى کشورهاى غربى، هنگام برخورد با اساتید زن یا دانشجویان دختر، ناگزیر از مصافحه هستیم، وگرنه حمل بر سوء ادب دانشجویان مسلمان مى‏شود. تکلیف چیست؟ ج. مصافحه از زیر پارچه (دستکش) جایز است.

دست دادن زن به مرد نامحرم با دستکش چه حکمی  دارد؟ ج. مسّ بشره ممنوع است نه غیر آن، مگر چنین برداشت شود که آن‏چه حرام است، آن را مرتکب شده است.

هنگام تبادل پول یا عبور از مکان‏هاى شلوغ، برخورد دست یا قسمت دیگرى از بدن با نامحرم چه حکمی  دارد؟ نشستن زن و مرد نامحرم در صورت نبودن جا کنار یکدیگر در مسافرت‏هاى طولانى چه حکمی  دارد؟ ج. در موارد معرضیّت براى مفسده، اشکال دارد.

آیا لمس نامحرم و بوسیدن او، اگر زن مقصر نباشد گناه است؟ ج. اگر اجتناب از مظنّه‏ى آن نکرده است، گناه محسوب مى‏شود

تماس با بدن نامحرم براى نجات او چه حکمی  دارد؟ ج. در موقع ضرورت جایز است.

بوسیدن دست نامحرم از روى پارچه چه حکمی  دارد؟ ج. اگر مفسده نداشته باشد، اشکال ندارد
بوسیدن دست پسرخاله یا پسر دایى توسط زن میان‏سال به قصد احترام چه حکمی  دارد؟ ج. جایز نیست.

در هنگام آموزش دست مربى به دست و بدن من مى‏خورد، این چه حکمی  دارد؟ ج. حرام است.

قبل از زایمان به لحاظ بهداشتى لازم است موهاى زاید زن زائو زایل گردد، و چون خود توانایى چنین کارى را ندارد، این عمل توسط زن دیگرى انجام مى‏شود، آیا این عمل شرعا اشکال دارد؟ ج. اگر مستلزم نظر یا لمس عورت او باشد، جایز نیست.

در برخى شهرها، زنان مسافر به دلیل نبودن جا، در صندلى جلوى تاکسى و در کنار مردان به صورت فشرده مى‏نشینند، از لحاظ شرعى این مسأله چه حکمی دارد؟ ج. تا ضرورت نباشد، جایز نیست.

سلام کردن به زن نامحرم چه حکمی  دارد؟ ج. با صرف‏نظر از جهات دیگر، مکروه است.

آیا جواب سلام پسر بر دختر واجب است؟ ج. به اقلّ واجب با لحن متعارف جواب بدهد.

در روایات آمده که در صدر اسلام به زنان توصیه مى‏شد براى صحبت کردن با نامحرمان زیر زبان خود ریگى قرار دهند تا صداى آنان دردل مردان ایجاد وسوسه نکند. آیا اعراض از این امر معصیت است یا ترک اولى و میزان جواز شنیدن صداى زن براى مرد را بفرمایید؟ ج. شنیدن صداى زن بدون ریبه و فساد مانع ندارد و یقینا ریگ گذاشتن واجب نیست و در هر صورت باید از اختلاط مرد و زن اجتناب شود

با توجّه به عرف و فرهنگ متداوّل در برخى جوامع خارجى، در صورت اقتضا، براى حفظ ارتباطات بین دو طرف، نوشتن و تلّفظ کلماتى هم چون دوستدار تو، با بهترین عشق، وفادار تو، براى دوستان زن و مرد چه حکمی  دارد؟ ج. اگر این کلمات از روى شهوت یا شهوت‏انگیز باشد، باید اجتناب شود.

شنیدن صداى مردان نامحرم براى زن و بالعکس چه حکمی  دارد؟ ج. در صورتى که مستلزم ریبه و فساد نباشد، اشکال ندارد.

به دختر دایى‏ام علاقه دارم، آیا مى‏توانم با او در محدوده اسلام رابطه داشته باشم؟ ج. تا با هم ازدواج نکرده‏اید، به همدیگر نامحرم هستید       صفحه 6

حکم صحبت کردن تلفنى یا حضورى دختران و پسران جوان با یکدیگر، که باعث ایجاد نوعى احساس در دو طرف مى‏گردد، چیست؟ ج. جایز نیست

گفت و گو با نامحرم در مورد مسایل علمی  چه حکمی  دارد؟ ج. اگر معرضیت براى مفسده داشته باشد، اشکال دارد.

آیا اگر پسر با دختر نامحرم درد دل کند، گناه است؟ ج. بلى، گناه است.

خانمی  که با ناز و عشوه صحبت مى‏کند، به نحوى که جلب توجه مى‏کند و شهوت‏برانگیز است، چه حکمی  دارد؟ ج. حرام است.

نظر اسلام در مورد دوران نامزدى قبل از عقد شرعى چیست؟ آیا مى‏توان با رعایت مسایل شرعى، مکالمات حضورى داشت؟ ج. تا قبل از عقد، با نامحرم‏هاى دیگر فرقى ندارد.

صحبت کردن با یک دختر یا زن نامحرم از این جهت که پیش‏زمینه‏اى براى انعقاد عقد موقّت یا دایم باشد، چه حکمی  دارد؟ ج. اگر معرضیّت براى مفسده نباشد، اشکال ندارد.

براى ازدواج با دخترى که معرفى شده، ارتباط تلفنى دارم، حکم آن چیست؟ ج. ارتباط مستمرّ جایز نیست.

آیا صحبت کردن با افرادى که مزاحم تلفنى هستند، صحیح است ج. تا حدّى که مفسده‏دار نباشد، جایز است.

تماس تلفنى و گفت و گو با دخترى که به او علاقه دارم و قصد دارم در آینده با او ازدواج کنم چه حکمی  دارد؟ ج. با نامحرم‏هاى دیگر فرق ندارد.

صحبت کردن با دختران خارجى از طریق شبکه اینترنت چه حکمی  دارد ج. اشکال دارد .

احکام قرآن از زبان آیت الله خامنه‏اى (مد ظله)

1 - کسى که دائما شک در وضویش دارد، چگونه مى‏تواند به مسجد برود و قرآن بخواند و یا بزیارت قبور معصومین علیهم السلام مشرف شود؟ آیت الله خامنه‏اى: شک در بقاى طهارت بعد از وضو اعتبار ندارد این شخص تا یقین به شکسته شدن وضویش پیدا نکند مى‏تواند نماز و قرآن بخواند 

2 - حکم مس ضمایرى که به سوى ذات بارى برگشت دارند، مثل ضمیر جمله ((بسمه تعالى)) چیست؟ آیت الله خامنه‏اى: ضمیر حکم لفظ جلاله را ندارد. 

3 - در نوشتن اسم جلاله معروف شده که به جاى ((الله)) ((ا...)) و ((اله)) مى‏نویسند، حکم کسانى که این دو کلمه را ((الف و اله)) را بدون وضو مس نمایند، چیست؟ آیت الله خامنه‏اى: همزه و نقاط، حکم لفظ جلاله را ندارد، بخلاف کلمه (اله) که همان حکم را دارد

4 - در محل کارم در مراسلاتشان کلمه ((الله)) را به ((ا...)) تبدیل مى‏کنند آیا این کار شرعا جایز است؟ آیت الله خامنه‏اى: شرعا مانعى ندارد. 

5 - آیا جایز است به مجرد احتمال لمس افراد بى وضو اسم جلاله ((الله)) را از نوشتن آن خوددارى شود و یا بصورت ((ا...)) نوشته شود؟ آیت الله خامنه‏اى: مانع ندارد. 

6 - نابینایان براى خواندن از خط برجسته بنام خط ((بریل)) که با لمس انگشتان خوانده مى‏شود، استمداد مى‏گیرند مى‏دانیم که این خط از نقاط ششگانه تشکیل شده است، لطفا به سوال زیر جواب مرحمت فرمائید: آیا بر نابینایان لازم است در موقع فراگیرى قرائت قرآن و در وقت لمس اسامى طاهره که با خط برجسته نوشته شده، وضو داشته باشند؟ آیت الله خامنه‏اى: نقاط برجسته که علامتند براى حروف اصلى حکم حروف اصلى را ندارند و دست زدن به آنها - در مواردى که بعنوان علامت حروف قرآن کریم و اسماء طاهره استفاده مى‏شود - نیاز به طهارت ندارد. 

7 - حکم افرادى که وضو ندارند و اسامى اشخاص مثل ((عبدالله)) و ((حبیب الله)) را لمس مى‏کند، چیست؟ آیت الله خامنه‏اى: براى کسانى که وضو ندارند مس لفظ جلاله جایز نیست گرچه جزئى از اسم مرکب باشد. 

8 - آیا براى زن حایض جایز است گردن بندى را بگردن داشته باشد که اسم مبارک پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم بر آن نقش شده است؟ آیت الله خامنه‏اى: آویختن آن بگردن اشکال ندارد، بشرطى که اسم مبارک با بدن تماس نداشته باشد.

9 - آیا حرمت دست زدن به کتابت قرآن مجید براى شخص بى وضو، مختص به مصحف شریف است، یا شامل کتابها و لوحه‏ها (تابلوها) و دیوارها نیز مى‏گردد؟ آیت الله خامنه‏اى: حرمت اختصاص به مصحف شریف ندارد، بلکه عمومیت دارد و تمامى کلمات و آیات قرآنى را هر چند در کتاب، جریده، مجله، تابلو، یا نقش دیوار باشد، شامل مى‏شود. 

10 - خانواده موقع خوردن برنج براى تبرک ظرفى را بکار مى‏برند که آیات قرآنى، مثل آیة الکرسى روى آن نوشته شده است، آیا این کار اشکال دارد؟ آیت الله خامنه‏اى: اشکال ندارد، ولى شخص بى وضو نباید آیات قرآن را لمس نماید.

11 - کسانى که بوسیله ماشین تایپ تحریر، اسماء جلاله یا آیات قرآنى، و یا اسامى معصومین را مى‏نویسند، آیا واجب است وضو داشته باشند؟ آیت الله خامنه‏اى: این کار مشروط به طهارت نیست، ولى نوشته را نباید بدون وضو لمس نمود.

12 - آیا لمس کردن آرم جمهورى اسلامى ایران که روى نامه‏ها و تکت (بلیط) اتوبوس ها و سرویس هاى عمومى نقش شده است، حرام است؟ آیت الله خامنه‏اى: اگر از نگاه عرف اسم جلاله خوانده شده و برداشت شود، دست زدن به آن، بدون طهارت، حرام است، و در غیر اینصورت اشکال ندارد. 

13 - آیا آرم جمهورى اسلامى ایران، از اسماء جلاله بحساب مى‏آید یا نه؟ و چاپ آن بر سر برگ اوراق ادارى و استفاده از آن در مکاتبات و غیره چه حکمى دارد؟ آیت الله خامنه‏اى: کتابت و چاپ لفظ جلاله، و آرم جمهورى اسلامى ایران، در مکاتبات اشکال ندارد، بنابر احتیاط آرم جمهورى اسلامى همان احکام لفظ جلاله را دارد.

14 - قسمت بالاى برخى از اوراق رسمى دوائر، با آرم جمهورى اسلامى ایران زینت داده مى‏شود، و نیز بعضى شفاخانه‏ها (بیمارستانها) و درمانگاهها بالاى ارواق شان عبارت ((هو الشافى)) را مى‏نویسند، اگر این اوراق بعد از رفع نیازآلوده بخون شود و یا به گوشه پرتاب گردد، حکمش چیست؟ آیت الله خامنه‏اى: تزئین اوراق مکاتبات به لفظ جلاله و آنچه در حکم آن است، اشکالى ندارد، آنچه واجب است اجتناب از هتک و نجس کردن آنست. 

                                                                                                                                                                صفحه 7

15 - استفاده از تکت پست (تمبر) که بر روى آن آیات قرآنى چاپ شده، و یا چاپ لفظ جلاله و اسماء الله و آیات قرآنى و یا چاپ آرم موسسات، که مشتمل بر آیات قرآن کریم است در روزنامه‏ها و مجلات و نشریاتى که همه روزه منتشر مى‏شوند چه حکمى دارد؟ آیت الله خامنه‏اى: طبع و نشر آیات قرآنى و اسماء جلاله و امثال آن اشکالى ندارد، ولکن بر کسى که بدستش مى‏رسد، واجب است، رعایت احکام شرعى آن را داشته، از هتک و تنجیس، و لمس کردن آن، بدون وضو اجتناب کند. 

16 - در بعضى روزنامه‏ها اسم جلاله یا آیات قرآن را مى‏نویسند، آیا پیچاندن غذا با آن، یا نشستن بر آن و یا استفاده از آن بجاى سفره، و یا انداختن آن در زباله جایز است؟ با توجه به اینکه خلاصى از آن در غیر این موارد دشوار است؟ آیت الله خامنه‏اى: بهره بردارى از این گونه روزنامه‏ها، بگونه‏اى که عرف آن را هتک، براى آن چیزهاى که حرام است هتک آن، مثل لفظ جلاله، و آیات نوشته شده بر آن، ندانسته، و در معرض تنجیس نباشد، مانع ندارد. 

17 - انداختن تکت هاى پستى (تمبر) که محتوى اسم جلاله است، درآشغال دانى چه حکمى دارد؟ و آیا لمس آن بدون وضو صحیح است؟ آیت الله خامنه‏اى: دست زدن به نوشته لفظ جلاله بدون وضو یا نجس کردن آن یا انداختن آن در اماکنى که موجب هتک و اهانت گردد، جایز نیست.

18 - آیا لمس کردن کلماتى که در انگشترها نقش شده است، جایز است؟ آیت الله خامنه‏اى: اگر از کلماتى باشد که شرط جواز مس آن، طهارت است، بدون طهارت، دست زدن به آن جایزنیست

19 - آیا براى دکان داران و مغازه داران جایز است که آنچه را که مى‏فروشند با روزنامه بپوشانند در حالیکه به یقین مى‏دانیم، در روزنامه‏ها اسم جلاله وجود دارد، و آیا دست زدن به آن بدون وضو جایز است؟ آیت الله خامنه‏اى: پوشاندن اشیاى فروشى، با روزنامه‏ها، اگر هتک به اسم خدا و آیات قرآن و اسامى ائمه علیهم السلام بحساب نیاید، اشکال ندارد، ولکن براى شخص بى وضو، در صورتى که از بودن اسم جلاله مطلع است، دست زدن به آن جایز نیست. 

20 - درج کردن اسامى انبیاء علیهم السلام و آیات قرآن، در روزنامه‏ها، چه حکمى دارد؟ با این احتمال که ممکن است روزنامه به آتش انداخته شود، و یا زیر دست و پا واقع گردد؟ آیت الله خامنه‏اى: نوشتن آیات قرآنى و اسامى معصومین علیهم السلام در روزنامه‏ها و مجلات و غیر آن مانع شرعى ندارد، ولى اجتناب از هتک و نجس کرد و لمس آن بدون وضو واجب است.

21 - انداختن چیزى که مشتمل بر اسماء الله باشد، در جوىها و نهرها چه حکمى دارد؟ و آیا این عمل اهانت شمرده مى‏شود؟. آیت الله خامنه‏اى: اگر انداختن آنها در انهار و جویبارها از نگاه عرف اهانت نباشد، مانع ندارد.

22 - اوراق امتحانى که بعد از تصحیح در زباله انداخته مى‏شوند و یا آتش زده مى‏شوند، آیا شرط است اطمینان حاصل شود که اسماء الله و اسامى معصومین علیهما السلام در آنها نباشد؟ و آیا انداختن اوراق سفید اسراف شمرده میشود یا خیر؟ آیت الله خامنه‏اى: تفحص (جستجو) واجب نیست، اگر احراز نشود وجود اسماء جلاله در ورقه، انداختن آن در زباله، اشکال ندارد، و اما اوراقى که در یک طرف آن نشوته مى‏شود و امکان بهره بردارى از آنها وجود داشته باشد و یا در صنعت کارتن سازى از آن مى‏شود استفاده کرد، چون در دور انداختن و سوزاندن آن شبهه اسراف و تبذیر وجوددارد، خالى از اشکال نیست. 

23 - اسامى مبارکه که احترامش واجب و دست زدن به آن بدون وضو حرام است کدامند؟ آیت الله خامنه‏اى: مس اسماء ذات بارى و اسماء صفات خاصه الهى، بدون وضو جایز نیست، بنابر احتیاط، اسامى انبیاى عظام و ائمه معصومین علیهم السلام داخل در حکم اسماء الله است.

24 - القاب و اسامى ائمه معصومین و انبیاء علیهم السلام چه حکمى دارد؟ آیت الله خامنه‏اى: بنابر احتیاط، مس آن بدون وضو، جایز نیست.

25 - پیش ما در سفارت، از زمان تاسیس آن مقدار زیادى از جراید متنوعى که از طرف موسسات داخلى فرستاده شده، جمع گردیده است و چون اغلب صفحات آن محتوى اسماء الله و مشابه آن مى‏باشد، در جهت حل مشکل حفاظت آن، ما را راهنمائى فرمائید. آیت الله خامنه‏اى: دفن آن در زمین، یا گذاشتن آن در صحرا، اگر هتک بحساب نیاید، مانعى ندارد.

26 - روش هاى شرعى محو کردن اسماء مبارک و آیات قرآن در موقع نیاز چیست؟ سوزاندن اوراقى که در آن اسم جلاله، و آیات قرآنى، نوشته شده باشد، در موقع ضرورت، از باب حفظ اسرار، چه حکم دارد؟. آیت الله خامنه‏اى: دفن کردن و یا تبدیل نمودن کاغذ آن به خمیر بوسیله آب اشکال ندارد، ولى سوزاندن آن اشکال دارد، و در صورتى که هتک شود، جایز نیست، مگر در آن موقعى که ضرورت اقتضاء کند، و بریدن آیات قرآنى و اسماء مبارک هم امکان نداشته باشد.

27 - بریدن اسماء مبارکه و آیات قرآنى به اندازه‏هاى بسیار زیاد بصورتى که حتى دو حرف آن بهم متصل نمانده و قابل خواندن نباشد، چه حکم دارد؟ و آیا در محو کردن اسماء مبارکه و آیات قرآن و اسقاط حکم شان تغییر دادن صورت خطى آن، با کم و زیاد کردن حروف، کافى است؟ آیت الله خامنه‏اى: بریدن، اگرموجب محو کتابت لفظ جلاله وآیات قرآنى نگردد، کافى نیست همچنان که، تغییر صورت خطى آن سبب زوال حکم شرعى حروفى که به قصد نوشتن لفظ جلاله بکار رفته، نمى‏شود، بلى بعید به نظر نمى‏رسد، در تغییر صورت حروف حکم امحاء بر آن جارى شود، هر چند احتیاط در اجتناب از آنست. 

28 - کسى که فاقد آب است و یا استعمال آب برایش ضرر دارد، اگر - بدل از غسل جنابت - تیمم نمود آیا براى او داخل شدن در مسجد و نماز جماعت جایز است؟ خواندن قرآن چه حکمى دارد؟ آیت الله خامنه‏اى: تا زمانیکه عذر مجوز تیمم برداشته نشده، و یا تیمم او باطل نشده باشد، انجام تمام اعمال مشروط بطهارت برایش، جایز است. 

29 - حکم کسى که غسل جنابت را در نماز صبح انجام نداده و تیمم مى‏کند به اعتقاد اینکه اگر غسل کند مریض مى‏شود چیست؟ آیت الله خامنه‏اى: اگر به اعتقاد او غسل برایش ضرر دارد، تیمم اشکالى ندارد و نماز با آن صحیح است. 

30 - از آنجایى که استفاده از قلم مو در نقاشى و نقشه کشى معمول است، و انواع خوب و مرغوب آن از کشورهاى غیر اسلامى وارد مى‏شود و غالبا از موى خنزیز ساخته مى‏شود، و در دست همگان قرار مى‏گیرد، بخصوص در مراکز تبلیغى و فرهنگى، حکم شرعى استفاده از این نوع قلم موها چیست؟ و ثانیا اینکه حکم نوشتن آیات قرآن و احادیث شریف با آن چگونه است؟ آیت الله خامنه‏اى: موى خنزیر نجس است، و استفاده از آن در امورى که طهارت در آن شرعا معتبر است، جایز نیست اما به کارگیرى آن در امورى که مشروط به طهارت نیست اشکال ندارد، مویى (که در ساخت قلم مو بکار مى‏رود) که معلوم نباشد از موى خنزیر ساخته شده یا نه، به کارگیرى آن حتى در امورى مشروط به طهارت اشکال ندارد. 

                                                                                                                                                                       صفحه 8

31 - تا چه وقت جایز است از لودسپیکر (بلندگو) هاى موجود در مساجد که صداى آن از بیرون مسجد شنیده مى‏شود، استفاده بعمل آید؟ پخش سرودهاى انقلابى و قرآن کریم قبل از اذان چه حکمى دارد؟. آیت الله خامنه‏اى: در اوقاتى که براى همسایگان و باشندگان محله باعث آزار و اذیت نباشد. اگر براى چند دقیقه قبل از اذان قرائت قرآن کریم پخش شود، اشکالى ندارد. 

32 - آیا برایم جایز است که وصیت کنم بعد از مردنم در مسجد محله که در آن سعى بسیارى را مبذول داشته‏ام دفن شوم؟ چون دوست دارم که در آن مسجد چه در داخل مسجد و چه در صحن آن دفن شوم. آیت الله خامنه‏اى: اگر در وقت جارى کردن صیغه وقف، دفن مرده‏ها استثناء نشده باشد، دفن مرده در آن جایز نیست و وصیت شما در این مورد اعتبار ندارد. 

33 - با ملاحظه نظر حضرت امام قدس سره در تفسیر سوره مبارکه حمد در ارجحیت لفظ ((ملک)) بر مالک، در موقع خواندن این سوره مبارکه در نمازهاى واجب و غیر واجب، آیا صحیح است به دو طریقه قرائت شود؟. آیت الله خامنه‏اى: احتیاط در این مورد اشکال ندارد.  

34 - بنابر راى بعضى از مفسرین، تعدادى از سوره‏هاى قرآن کریم مثل سوره فیل و قریش و انشراح و ضحى، سوره واحد و کامل شمرده نمى‏شود آنان مى‏گویند: کسى که یکى از این سوره‏ها مثل سوره فیل را در نماز مى‏خواند بر او به صورت حتمى واجب است که بعد از آن، سوره قریش را بخواند و همچنان در رابطه با سوره‏هاى انشراح و ضحى که باید با هم خواند شود پس اگر شخصى سوره فیل یا سوره انشراح را به تنهائى در نمازش بخواند و جاهل به مسئله باشد وظیفه‏اش چه خواهد بود؟. آیت الله خامنه‏اى: در صورتى که جاهل به مسئله بوده است نمازهاى گذشته او که در آن اکتفاء به خواندن یکى از سوره‏هاى فیل و ایلاف و یا سوره‏هاى ضحى و انشراح مى‏کرده، محکوم به صحت است.

35 - آیا در نماز واجب است بعد از حمد یک سوره کامل خوانده شود؟ یا تلاوت مقدارى از قرآن کریم کافیست؟ و در فرض اول آیا بعد از قرائت سوره جایز است آیات قرآنى خوانده شود؟. آیت الله خامنه‏اى: در نمازهاى واجب یومیه قرائت آیاتى از قرآن کریم از سوره کامل مجزى نیست، ولکن قرائت بعض آیات پس از قرائت سوره کامل به عنوان قرآن اشکالى ندارد.

36 - در صورتى که قارى حاضر نباشد و آیات سجده از رادیو و ضبط صوت شنیده شود تکلیف شرعى چیست؟. آیت الله خامنه‏اى: شنیدن آیات سجده از نوار فیته (ضبط) موجب سجده نمیگردد، و اما در وقت شنیدن آن از رادیو یا بلندگو به صورت پخش مستقیم و زنده، بنابر احتیاط سجده واجب است.

37 - وظیفه شرعى شخصى - بخصوص مدرس قرآن کریم - که مى‏بیند امام جماعت از لحاظ قواعد تجوید دچار اشتباه مى‏گردد، چیست؟ در حالى که این شخص در معرض تهمت زیادى به سبب عدم مشارکت در جماعت قرار گرفته است. آیت الله خامنه‏اى: اگر قرائت امام جماعت در نظر مأموم صحیح نباشد و نتیجه آن درست نبودن نماز وى از دید مأموم باشد، اقتداء به  وى جایز نیست ولکن ممانعتى از مشارکت شکلى (ظاهرى) بخاطر غرض عقلائى وجود ندارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                                                               صفحه 9

 

+