معماهای صحیفه سجادیه

                معماهای صحیفه سجادیه

 

1. صحیفة سجادیه از کیست؟. حضرت سجاد ـ علیه‎السلام ـ ؛ امام چهارم.

2. صحیفه به چه معناست؟. به پاره‎ای از پوست یا کاغذی که در آن چیزی می‎نویسند «صحیفه» گفته می‎شود و چون دعاها را روی صحیفه می‎نوشتند به خود دعاها نیز صحیفه گفته‎اند.

3. نامهای صحیفة سجادیه کدام است؟. «انجیل اهل بیت»، «زبور آل محمد»، «خواهر قرآن» و «صحیفة کامله».

4. صحیفة‌سجادیه‌ مشتمل بر چه مضامینی است؟. مضامین فراوان و متنوعی چون اصول اعتقادی، فضیلتهای اخلاقی، سنّتهای الهی، شرافتهای انسانی، مسائل روانشناختی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و...

5. سند صحیفة سجادیه ‌تا چه اندازه معتبر است؟. صحیفة سجادیه دارای عالیترین سندهاست اگر چه بلندی مضامین، شیوایی عبارات و هماهنگی مطالب آن برای صحت انتساب آن به امام سجاد ـ علیه‎السلام ـ کافی است.

6. چرا به صحیفة سجادیه، «سحیفة کاملة سجادیه» گفته‎اند؟. چون در صحیفة‌ سجادیه برای مسائل گوناگون و نیازهای مختلف انسانی دعایی آمده است به آن، «صحیفة کامله» گفته‎اند یعنی صحیفه‎ای که کامل و فراگیر است و به همة ابعاد انسانی پرداخته است. البته «صحیفة فاطمة زهرا ـ علیها‎السلام ـ» و «صحیفة علی ـ علیه‎السلام ـ» نیز کامل هستند ولی بدین صفت، مشهور نشده‎اند از این جهت این وصف به صحیفة سجادیه مخصوص گردیده است.

7. سند صحیفة سجادیه به چه کسی منتهی می‎شود؟. امام باقر ـ علیه‎السلام ـ و برادر شهیدش زید بن علی.

8. آیا نسخه‎های اصلی صحیفة‌ سجادیه بر جای مانده‎اند یا خیر؟. نسخه‎ای از صحیفة سجادیه به خط زید بن علی (فرزند امام سجاد ـ علیه‎السلام ـ) در کتابخانه واتیکان موجود است. نسخه‎ای هم به خط امام باقر ـ علیه‎السلام ـ در نزد امام صادق ـ علیه‎السلام ـ محفوظ بوده و محتمل است که از جملة «مواریث امامت» در نزد امام زمان ـ عًجَلَ الله تعالی فَرَجَهُ الشریف ـ باشد.

9. صحیفه‎ای که نوة امام سجاد ـ علیه‎السلام ـ نقل کرده با صحیفه‎ای که در نزد امام صادق ـ علیه‎السلام ـ بوده چه فرقی دارد؟. از یحیی پسر زید (نوة امام سجاد) صحیفه‎ای نقل شده است که با صحیفه‎ای که در نزد امام صادق ـ علیه‎السلام ـ بوده کاملاً منطبق است.

10. آیا از امام سجاد ـ علیه‎السلام ـ کتاب و نوشتة‌ دیگری نیز بر جای مانده است یا خیر؟. بلی، «رسالة حقوق» نیز از امام سجاد ـ علیه‎السلام ـ بر جای مانده است. این رساله به بیان پنجاه حق فردی و اجتماعی پرداخته است.

11. چرا به صحیفة سجادیه، اخت القران «خواهر قرآن» می‎گویند؟. چون پس از نهج البلاغه، بهترین کتابی است که بیانگر معارف بلند و حقایق عمیق قرآنی است.

12. به چه کتابی اخ القران «برادر قرآن» می‎گویند؟. نهج البلاغة‌ حضرت علی ـ علیه‎السلام ـ .

13.حضرت امام خمینی ـ قدس سرُّه ـ دربارة دعا چه تعبیری را به کار می‎برند؟. «قرآن صاعد»؛ ایشان این تعبیر را از استاد خود در علوم و معارف الهی حضرت آیت الله شاه آبادی ـ قدس سرُّه ـ نقل می‎فرمودند.

14. چند ترجمه از ترجمه‎های صحیفة سجادیه را نام ببرید؟. صحیفة سجادیه ترجمه‎های متنوعی دارد که به عنوان نمونه به چند ترجمه بسنده می‎کنیم: ـ ترجمة مرحوم مهدی الهی قمشه‎ای ـ ترجمة مرحوم فیض الاسلام ـ ترجمة‌ علامه مرحوم میرزا ابوالحسن شعرانی ـ ترجمة مرحوم صدر بلاغی ـ ترجمة محمد آیتی ـ ترجمة سید احمد فهری ـ ترجمة حسین انصاریان .

15. آیا از امام سجاد ـ علیه‎السلام ـ دعاهای دیگری نیز نقل شده است؟. بلی، به عنوان نمونه می‎توان «مناجات خمس عشره» امام سجاد ـ علیه‎السلام ـ را که در کتاب مفاتیح الجنان آمده است، نام برد.

16. صحیفة سجادیه مشتمل بر چند دعاست؟. پنجاه و چهار دعا.

17. دعای اول و دعای آخر صحیفة سجادیه دربارة چیست؟. دعای اول دربارة حمد و سپاس خدا و دعای آخر دربارة درخواست دور گردانیدن غم و اندههاست.

18. اولین و آخرین جملة ‌صحیفة‌ سجادیه دربارة چیست؟. اولین جمله دربارة حمد و ستایش خدا و آخرین جمله دربارة صلوات بر محمد ـ صلی الله عَلیهِ وَ اله و سَلَّم ـ و خاندان پاک اوست.

19. طولانی‎ترین و کوتاهترین دعای صحیفة سجادیه کدام است؟. طولانی‎ترین دعا،‌ دعای چهل و هفتم است که در روز عرفه خوانده می‎شود و کوتاهترین دعا، دعای هجدهم است که در هنگام رفع گرفتاری و پیشامدها و روا شدن حاجات به جهت تشکر از خداوند خوانده می‎شود.

20. مناسبتهایی که در صحیفة سجادیه به آنها اشاره شده است کدامند؟. مناسبتهایی مانند: حج و عمره،‌ جمعه،‌ ماه مبارک رمضان، لیلة القدر، عید فطر، عید اَضْحی(قربان)، روز عرفه، هجرت پیامبر ـ صلی الله عَلیهِ وَ اله و سَلَّم ـ فتح مکه، جنگ بدر.

21. از چند عید اسلامی در صحیفه سخن به میان آمده است؟. از سه عید جمعه، فطر، اَضْحی(قربان).

22. در صحیفة سجادیه به کدام جنگهای صدر اسلام اشاره شده است؟. جنگ بدر، فتح مکه.

23. از فروع دین کدام یک در صحیفه آمده است؟.نماز، روزه، زکات، حج، جهاد، امر به معروف و نهی از منکر.

24. نام چند تن از پیامبران در صحیفه آمده است؟. نام سه تن؛ حضرت آدم ـ علیه‎السلام ـ، حضرت ابراهیم ـ علیه‎السلام ـ، حضرت محمد ـ‎صلی الله عَلیهِ وَ اله و سَلَّم‎ـ .

25. کدام یک از نامهای قرآن در صحیفه آمده است؟. کتاب، نور، مُهَیْمن، فرقان، وحی، شفا، میزان، عَلَم نجات و...

26. کدام یک از نامهای روز قیامت در صحیفه آمده است؟. روز جزا و پاداش (یوم الدین)،‌روز آشکار شدن نهانها (یوم تُبلی السرائر)، روز فَزَع بزرگ (یوم الفزع الاکبر)، روز حسرت و پشیمانی (یوم الحسرة و الندامة)، هنگامة عظیم قیامت (یوم الطّامّة)، روز ملاقات با خدا (یوم التَّلاق) و... .

27. چند نام از نامهای زیبای خدا در صحیفه آمده است؟. پنجاه و نُه نام.

28. دعایی که بیشترین نامهای خدا در آن آمده است کدام است؟. دعای چهل و هفتم که در روز عرفه خوانده می‎شود.

29. در صحیفه چند آیه از آیات قرآنی آمده است؟. بیست و یک آیه.

30. بیشترین آیات از کدام سورة قرآن آمده است؟. سورة بقره.

31. دعایی که بیشترین آیات در آن آمده است کدام است؟. دعای چهل و پنجم که دربارة بدرقة ماه مبارک رمضان است.

32. در چند دعا ذکر شریف صلوات آمده است؟. چهل و شش دعا.

33. نام پدر و مادر حضرت سجاد ـ علیه‎السلام ـ چیست؟. پدر بزرگوار ایشان «امام حسین ـ علیه‎السلام ـ»‌ و مادر ارجمند ایشان «شهر بانو» دختر یزدگرد است. شهر بانو دختری پاک و عفیف بود. وقتی لشکر اسلام بر پدرش، یزدگرد، پیروز شدند او را در جمع اسیران به مدینه آوردند . سرانجام شهربانو، امام حسین ـ علیه‎السلام ـ را به عنوان همسر برگزید این انتخاب بر اساس عنایت حضرت زهرا ـ‎علیها‎السلام‎ـ بود که شهربانو پیش از اسارت در خواب دیده بود.

34. تاریخ تولد و شهادت و مکان تولد و محل دفن امام سجاد ـ علیه‎السلام ـ را ذکر کنید؟. حضرت در سال 38 هجری در شهر مدینه متولد و در سال 95 هجری به لقاء الله پیوستند و در قبرستان بقیع مدفون گردیدند.

35. القاب امام سجاد ـ علیه‎السلام ـ را نام ببرید؟. زین العابدین، سید العابدین، زین الصالحین، خاشع، متهجّد، زاهد، عابد، بَکّاء، سجاد و... .

36. زندگانی حضرت سجاد ـ علیه‎السلام ـ مقارن با حکومت چه زمامدارانی بوده است؟. عبدالملک و فرزندش ولید.

37. حضرت سجاد ـ علیه‎السلام ـ در زمان حیات چه معصومانی می‎زیسته است؟. تا دو سالگی در دوران حیات و حکومت جدش حضرت علی ـ علیه‎السلام ـ‌، پس از آن در زمان حیات و امامت امام حسن و امام حسین ـ علیهما‎السلام ـ، پس از آن قسمتی از حیات و زندگانی فرزندش امام باقر ـ علیه‎السلام ـ و نوه‎اش امام صادق ـ علیه‎السلام ـ را درک کرده‎اند.

38. حضرت سجاد ـ علیه‎السلام ـ به دست چه کسی به شهادت رسید؟. ولید بن عبد الملک حضرت را به وسیلة «زهر» مسموم و به شهادت رساند.

39. زید بن علی (فرزند امام سجاد ـ علیه‎السلام ـ ) در چه سالی به شهادت رسید؟. در سال 121 هجری شهید شد و در «کناسة کوفه» به دار آویخته شد.

40. امام صادق ـ علیه‎السلام ـ دربارة یحیی (نوة امام سجاد ـ علیه‎السلام ـ و پسر زید) چه فرموده است؟. یحیی پسر زید و نوة امام سجاد ـ علیه‎السلام ـ، از جمله افرادی است که صحیفة سجادیه در نزد او بوده است امام صادق ـ علیه‎السلام ـ دربارة ایشان فرموده است: «رحِمَ الله ُ ابْنَ عَمّی وَ اَلْحَقَهُ بِآبائِهِ وَ اَجْدادِهِ»؛ خدا پسر عمویم را بیامرزد و به پدران و اجدادش ملحق کند.

 

 

+